*Chăm sóc lợn con sau sinh: - Nhiệt độ: 33-35oC và giảm dần từ 0,5-1oC sau/tuần đến điểm trung hòa nhiệt 26-28oC. - Sát trùng cuống rốn bằng cồn Iot hoặc Xanh Methylen mỗi ngày bôi 2 lần cho đến khi rốn khô. Một trong những bước đầu tiên quan trọng trong việc nuôi dưỡng đàn heo nái sinh sản đạt năng suất cao đó chính là công tác chọn lọc và nuôi dưỡng heo nái hậu bị…. Vì vậy cần phải tuyển lựa và chăm sóc những nái làm hậu bị đúng cách thì mới phát huy hết sức sinh Dùng tay hoặc banh kéo cho đứt hết dây tinh hoàn. Quả bên làm tương tự. Hoặc chỉ cần rạch 1 đường ở giữa 2 quả cà và thao tác tương tự. Thực hiện xong thao tác dùng cồn Iodine sát trùng lại vết thương. Tiêm Amox 0,5cc/con để chống viêm. Theo dõi lợn sau khi thiến có bị nhiễm trùng không. Kỹ thuật chăm sóc heo con mất mẹ bằng sữa ngoài UBND thành phố Đà Nẵng vừa ban hành quy định mới về việc đưa người lang thang, xin ăn vào cơ sở trợ giúp xã hội trên địa bàn thành phố, để phù hợp với quy định mới từ Chính phủ về chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội ban hành từ tháng 5-2021. Quy trình chăm sóc heo con sau khi cai sữa từ 24 ngày tuổi đến 2 tháng tuổi) - Cân nặng đạt tiêu chuẩn lợn con cai sữa 6-8kg/con và sau khi hết giai đoạn cai sữa 20-25kg/con. - Lợn con tách mẹ chuyển luôn xuống chuồng cai sữa để giảm stress. - Tách những con nhỏ riêng chuồng để tiệm chăm sóc. - Nếu ghép đàn với nhau thì phun sát trùng và vứt thân - Hòa thức ăn thành dạng sền sệt rồi bôi lên mép, miệng lợn con, đầu vú lợn mẹ vài lần sẽ làm cho lợn con quen dần với mùi thức ăn và sẽ tìm đến nơi có thức ăn. - Cố định nơi để máng ăn để lợn con quen chỗ ăn. Cho lợn ăn 5 - 6 bữa/ngày, mỗi lần cho ăn nên để máng ăn 2-3h rồi bỏ ra vệ sinh sạch sẽ, 1-2h sau lại cho thức ăn mới vào. yPOzEx. ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊNTRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM-PHẠM THỊ HIỆPTên chuyên đềTHỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG VÀPHÒNG TRỊ BỆNH CHO LỢN CON TỪ SƠ SINH ĐẾN 21 NGÀY TUỔITẠI TRANG TRẠI CHĂN NUÔI BÙI HUY HẠNH, XÃ TÁI SƠN,HUYỆN TỨ KỲ, TỈNH HẢI DƯƠNGKHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌCHệ đào tạoChính quyChuyên ngànhThú yKhoaChăn nuôi Thú yKhóa học2013 - 2017Thái Nguyên – năm 2017ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊNTRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM-PHẠM THỊ HIỆPTên chuyên đềTHỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG VÀPHÒNG TRỊ BỆNH CHO LỢN CON TỪ SƠ SINH ĐẾN 21 NGÀY TUỔITẠI TRANG TRẠI CHĂN NUÔI BÙI HUY HẠNH, XÃ TÁI SƠN,HUYỆN TỨ KỲ, TỈNH HẢI DƯƠNGKHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌCHệ đào tạoChính quyChuyên ngànhLớpKhoaKhóa họcGiảng viên hướng dẫnThú yTY 45-N01Chăn nuôi Thú y2013- Nguyễn Thị Kim LanThái Nguyên – năm 2017iLỜI CẢM ƠNLý thuyết, kiến thức trên sách vở chưa đủ để sinh viên khi tốt nghiệp ratrường có thể đi làm trong các công ty, nhà máy hay các trang trại, mà nhữngkiến thức đó cần được vận dụng vào chính thực tiễn trong đời sống,sản xuấtcủa xã phát từ lý do đó mà BGH nhà trường, cùng các thầy cô trongkhoa CNTY đã tạo điều kiện cho sinh viên khoa CNTY nói chung và bản thânem nói riêng được tham gia học tập và rèn luyện kỹ năng tay nghề tại cơ sởthực 6 tháng được học hỏi và tham gia vào công việc sản xuất tại cơ sở,em đã hoàn thành xong bài khóa luận tốt nghiệp, kết quả em đạt được là nhờsự giúp đỡ, hướng dẫn tận tình của thầy em gửi lời cảm ơn chân thànhtới quý thầy cô BGH nhà trường, thầy cô trong khoa CNTY và đặc biệt là côgiáo hướng Nguyễn Thị Kim Lan đã tạo điều kiện và tận tìnhgiúp đỡ em hoàn thành tốt bài khóa luận tốt nghiệp cũng xin được gửilời cảm ơn đến thầy Bùi Huy Hạnh, thầy Bùi Huy Hanh là chủ của cơ sở thựctập, kỹ sư trại và các cô chú công nhân đã tạo điều kiện và giúp đỡ hướng dẫntrong thời gian em tham gia học hỏi và rèn luyện kỹ năng nghề tại xin kính chúc quý thầy cô có thật nhiều sức khỏe, đạt được nhiềuthành tích cao trong công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa luận tốt nghiệp của em không thể tránh khỏi những thiếu sót, emkính mong quý thầy cô xem xét, góp ý và bổ sung, để bản khóa luận của emđược hoàn thiện xin chân thành cảm ơn !Thái Nguyên, ngày 18 tháng 12 năm 2017Sinh viênPhạm Thị HiệpiiDANH MỤC CÁC BẢNGTrangBảng Tình hình chăn nuôi lợn tại trại chăn nuôi Bùi Huy Hạnh, xã TáiSơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương qua 3 năm 2015 - 2017 ......... 27Bảng Khẩu phần ăn của lợn mẹ trước và sau khi đẻ................................ 29Bảng Số lợn con trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng trong 6 tháng.............. 34Bảng Tỷ lệ nuôi sống lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi...................... 34Bảng Lịch phun sát trùng toàn trại........................................................... 37Bảng Kết quả khử trùng tại cơ sở ............................................................ 38Bảng Kết quả tiêm vắc xin và thuốc phòng bệnh cho lợn con từ sơ sinhđến 21 ngày tuổi .............................................................................. 39Bảng Kết quả chẩn đoán bệnh trên đàn lợn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổinuôi tại trại ...................................................................................... 46Bảng Kết quả điều trị bệnh cho lợn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi ............. 473DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮTCsCộng sựCPCông ty cổ phần chăn nuôi CP Việt NamHb HemoglobinNxbNhà xuất bảnPEDPorcine Epldemic Diarrhea -Dịch tiêu chảy cấp ở lợnTTThể trọngVTM Vitamin4MỤC LỤCTrangTRANG BÌA PHỤLỜI CẢM ƠN .................................................................................................... iDANH MỤC CÁC BẢNG................................................................................ iiDANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT................................................ iiiMỤC LỤC ........................................................................................................ ivPhần 1. MỞ ĐẦU ............................................................................................ Đặt vấn đề................................................................................................... Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề ........................................................... 1Phần 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ......................................................... Điều kiện cơ sở nơi thực tập ...................................................................... Điều kiện của trang trại ........................................................................... Cơ cấu tổ chức của trang trại .................................................................. Cơ sở vật chất của trang trại.................................................................... Thuận lợi và khó khăn của trại................................................................ Tổng quan tài liệu....................................................................................... Cơ sở khoa học........................................................................................ Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước ..................................19Phần TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH...... Đối tượng ................................................................................................. Địa điểm và thời gian tiến hành ............................................................... Nội dung thực hiện ................................................................................... Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện.................................................... Các chỉ tiêu theo dõi.............................................................................. Phương pháp theo dõi hoặc thu thập thông tin................................... Phương pháp xử lý số liệu..................................................................... 265Phần 4. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ....................................... Tình hình chăn nuôi lợn tại trại chăn nuôi Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn,huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương qua 3 năm....................................................... Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn con sơ sinh đến 21 ngàytuổi tại trại ....................................................................................................... Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn con sơ sinh đến 21 ngàytuổi................................................................................................................... Tỷ lệ nuôi sống lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi ............................... Thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lợn sơ sinh đến 21 ngày tuổi Biện pháp vệ sinh phòng bệnh .............................................................. Kết quả tiêm vắc xin và thuốc phòng bệnh cho lợn con sơ sinh đến21 ngày tuổi .......................................................................................................... Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngàytuổi................................................................................................................... Công tác chẩn đoán bệnh cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi....... Kết quả điều trị bệnh cho lợn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi ................... 47Phần 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ............................................................. Kết luận .................................................................................................... Đề nghị ..................................................................................................... 50TÀI LIỆU THAM KHẢOMỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP1Phần 1MỞ Đặt vấn đềChăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng trong ngành chăn nuôi gia súc ởcác nước trên thế giới nói chung cũng như ở nước ta nói riêng, vì đó là nguồncung cấp thực phẩm với tỷ trọng cao và chất lượng tốt cho con người, lànguồn cung cấp phân bón rất lớn cho ngành trồng trọt và là nguồn cung cấpcác sản phẩm như da, mỡ....cho ngành công nghiệp chế biến. Ngoài ra, chănnuôi lợn còn góp phần giữ vững cân bằng sinh thái giữa cây trồng, vật nuôi vàcon người. Trong các nghiên cứu về môi trường nông nghiệp lợn là vật nuôiquan trọng và là thành phần không thể thiếu của hệ sinh thái nông nhiên, để thịt lợn trở thành món ăn có thể nâng cao sức khỏe cho conngười, điều quan trọng là quá trình chọn giống, nuôi dưỡng, chăm sóc vàphòng trị bệnh cho lợn từ lúc sơ sinh đến khi được xuất bán, đàn lợn phải luônkhỏe mạnh, sức đề kháng cao, thành phần dinh dưỡng tích lũy vào thịt có chấtlượng tốt và có giá trị sinh học cứ vào tình hình thực tế trên, được sự đồng ý và tạo điều kiện giúpđỡ của ban BCN khoa, cô giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập, em tiến hànhthực hiện chuyên đề “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòngtrị bệnh cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại chăn nuôi Bùi HuyHạnh, xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương” Mục tiêu và yêu cầu của chuyên Mục tiêu- Đánh giá chung tình hình chăn nuôi tại trại chăn nuôi Bùi Huy Hạnh ,xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương- Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho lợn con nuôi tại Xác định tình hình nhiễm, thực hiện quy trình phòng, trị bệnh cho đànlợn con nuôi tại Yêu cầu- Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại chăn nuôi Bùi Huy Hạnh ,xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương- Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn con nuôi tại trại đạthiệu qủa cao- Áp dụng biện pháp phòng, trị bệnh sinh sản cho đàn lợn con nuôi tại trại- Xác định tình hình nhiễm bệnh, cách phòng trị bệnh cho lợn con nuôi 2TỔNG QUAN NGHIÊN Điều kiện cơ sở nơi thực Điều kiện của trang Vị trí địa lýTrang trại chăn nuôiBùi Huy Hạnh là một đơn vị chăn nuôi gia côngcủa công ty cổ phần chăn nuôi CP Charoen Pokphand Việt Nam. Trang trạiđược thành lập và đi vào sản xuất lợn giống theo hướng chăn nuôi côngnghiệp từ năm 2007, địa điểm xây dựng trại tại xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnhHải Kỳ là một huyện thuộc tỉnh Hải Dương nằm ở trung tâm đồng bằngBắc giống như các huyện khác của tỉnh Hải Dương, Tứ Kỳ nằmhoàn toàn ở giữa vùng hạ lưu của hệ thống sông Thái Bình. Vị trí địa lý củahuyện được xác định như sau + Phía đông bắc giáp huyện Thanh Hà ranh giới là sông Thái Bình+ Phía tây bắc giáp thành phố Hải Dương;+ Phía tây giáp huyện Gia Lộc;+ Phía tây nam giáp huyện Ninh Giang, đều thuộc tỉnh Hải Dương.+ Phía đông nam giáp huyện Vĩnh Bảo ranh giới là sông Luộc;+ Phía đông giáp huyện Tiên Lãng ranh giới là một đoạn sông TháiBình.-Huyện có 26 đơn vị hành chính. Dân số huyện Tứ Kỳ gần mật độ là 790 người/ m². Tổng diện tích tự nhiên là Đặc điểm khí hậuTrang trại chăn nuôi Bùi Huy Hạnh nằm ở khu vực có khí hậu nhiệt đớigió mùa, lạnh về mùa đông, nóng ẩm về mùa mưa hàng năm cao nhất là mm, thấp nhất là mm,trung bình là mm, lượng mưa tập trung chủ yếu từ tháng 6 đến tháng 7trong ẩm không khí trung bình hàng năm là 82%, độ ẩm cao nhất là 88%,thấp nhất là 67%.- Nhiệt độ trung bình trong năm là 21 C - 23 C, mùa nóng tập trungvào tháng 6 đến tháng 7. Do ảnh hưởng của gió mùa đông bắc và gió mùađông nam nên có sự chênh lệch về nhiệt độ trung bình giữa các Về chế độ gió Gió mùa đông nam thổi từ tháng 3 đến tháng 10, giómùa đông bắc thổi từ tháng 11 đến tháng Cơ cấu tổ chức của trang trại-Trại chăn nuôi được xây dựng từ năm 2007, trại đi vào sản xuất được10 năm, song hàng năm sản xuất của trại đều gia tăng, đời sống của cán bộcông nhân viên được cải thiện. Trại chăn nuôi có chủ trang trại là người đammê, giàu nghị lực và tâm huyết đối với nghề chăn nuôi. Đặc biệt trại chăn nuôiđã tuyển dụng và đào tạo được một đội ngũ công nhân thâm niên cao gắn b 2 dãychuồng lợn đẻ dãy 1,2,3 và dãy chuồng 4,5,6. Trong mỗi chuồng đẻ lại đượcchia làm 2 ngăn, mỗi ngăn có 2 dãy chuồng, mỗi dãy chuồng là 14 ô chuồng,tổng chuồng có 56 ô chuồng. Chuồng lợn bầu gồm 2 chuồng với kiểu chuồngcũi sắt. Các chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng và hệthống vòi uống nước tự động ở mỗi ô chuồng. Mùa hè có hệ thống làm mátbằng quạt thông gió và dàn Thuận lợi và khó khăn của trại- Thuận lợi+ Trại được xây dựng giữa cánh đồng nên cách xa khu dân cư, khônglàm ảnh hưởng đến người dân xung quanh và đảm bảo yêu cầu vệ sinh antoàn dịch bệnh.+ Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật, công nhân của trại có năng lực,năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm trong công việc.+ Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại,do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện Khó khăn+ Trại nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết diễn biếnphức tạp nên khâu phòng trừ bệnh gặp nhiều khó khăn.+ Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữabệnh cao.+ Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăngcao gây ảnh hưởng tới chăn nuôi của trang Vào khoảng thời gian những năm gần đây, giá lợn có xu hướng giảmthấp khiến trang trại gặp nhiều khó khăn Tổng quan tài Cơ sở khoa Đặc điểm sinh lý của lợn con từ sơ sinh tới 21 ngày tuổia. Đặc điểm về sinh trưởng, phát triển của lợn conĐối với chăn nuôi lợn con nói riêng và gia súc nói chung, thời kỳ giasúc mẹ mang thai được chăm sóc chu đáo, bào thai sẽ phát triển tốt sinhcon khỏe Trần Văn Phùng và cs 2004 [9], so với khối lượng sơ sinh thìkhối lượng lợn con lúc 10 ngày tuổi tăng gấp 2 lần, lúc 21 ngày tuổi tăng gấp4 lần, lúc 30 ngày tuổi tăng gấp 5 - 6 lần, lúc 40 ngày tuổi tăng gấp 7 - 8 lần,lúc 50 ngày tuổi tăng gấp 10 lần, lúc 60 ngày tuổi tăng gấp 12 - 14 con bú sữa sinh trưởng và phát triển nhanh nhưng không đồng đềuqua các giai đoạn, nhanh trong 21 ngày đầu sau đó giảm dần. Có sự giảm nàylà do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do lượng sữa mẹ bắt đầu giảm vàhàm lượng Hemoglobin trong máu của lợn con bị giảm. Thời gian bị giảmsinh trưởng kéo dài khoảng 2 tuần hay còn gọi là giai đoạn khủng hoảng củalợn con. Chúng ta hạn chế sự khủng hoảng này bằng cách cho ăn sớm. Do lợncon sinh trưởng nhanh nên quá trình tích lũy các chất dinh dưỡng dụ Lợn con sau 3 tuần tuổi mỗi ngày có thể tích lũy được 9 - 14gam protein/kg khối lượng cơ thể, trong khi đó lợn trưởng thành chỉ tích lũyđược 0,3 - 0,4 gam protein/kg khối lượng cơ nữa, để tăng 1kg khối lượng cơ thể, lợn con cần ít năng lượngnghĩa là tiêu tốn năng lượng ít hơn lợn trưởng thành. Vì vậy, cơ thể của lợncon chủ yếu là nạc, mà để sản xuất ra 1kg thịt nạc cần ít năng lượng hơn đểtạo ra 1 kg Đặc điểm phát triển của cơ quan tiêu hóaKhối lượng bộ máy tiêu hóa tăng lên từ 10 - 15 lần, chiều dài ruột nontăng lên gấp 5 lần, dung tích bộ máy tiêu hóa tăng lên 40 - 50 lần, chiều dàiruột già tăng lên từ 40 - 50 lần. Lúc đầu trọng lượng dạ dày chỉ là 6 - 8g vàchứa được 35 - 50g sữa nhưng chỉ sau 3 tuần đã tăng gấp 4 lần và đến lúc lợncon đạt 60 ngày tuổi đã nặng 150 g và chứa được 700 - 1000 g sữa NguyễnQuang Linh, 2005 [8].Một đặc điểm cần lưu ý ở lợn con là có giai đoạn không có axit HCltrong dạ dày. Giai đoạn này được coi như một tình trạng thích ứng tự vậy nó tạo được khả năng thẩm thấu các kháng thể có trong sữa đầu củalợn mẹ. Trong giai đoạn này dịch vị không có khả năng phân giải protein màchỉ có khả năng làm vón sữa đầu và sữa. Còn huyết thanh chứa albumin vàglobulin được chuyển xuống ruột và thẩm thấu vào lợn con từ 14 - 16 ngày tuổi, tình trạng thiếu axit HCl ở dạ dày khôngcòn gọi là trạng thái bình thường nữa. Việc tập cho lợn con ăn sớm có tácdụng thúc đẩy bộ máy tiêu hóa của lợn con phát triển nhanh và sớm hoànthiện. Vì thế sẽ rút ngắn được giai đoạn thiếu HCl. Bởi vì khi được bổ sungthức ăn thì thức ăn sẽ kích thích tế bào vách dạ dày tiết ra HCl ở dạng tự dosớm hơn và tăng cường phản xạ tiết dịch vị giai đoạn con non khác với contrưởng thành là chỉ tiết dịch vị khi thức ăn vào dạ dày.Lợn con dưới 1 tháng tuổi, dịch vị không có HCl tự do, lúc này lượngaxit tiết ra rất ít và nhanh chóng kết hợp với dịch nhày của dạ dày, hiện tượngnày gọi là hypohydric. Do dịch vị chưa có HCl tự do nên men pepsin trong dạdày lợn chưa có khả năng tiêu hóa portein của thức ăn. Vì HCl tự do có tácdụng kích hoạt men pepsinnogen không hoạt động thành men pepsin hoạtđộng và men này mới có khả năng tiêu hóa protein Hoàng Toàn Thắng và cs,2006 [12].9Enzym trong dịch vị dạ dày lợn con đã có từ lúc mới đẻ, tuy nhiên lợntrước 20 ngày tuổi không thấy khả năng tiêu hóa thực tế của dịch vị cóenzym, sự tiêu hao của dịch vị tăng theo tuổi một cách rõ rệt khi cho ăn cácloại thức ăn khác nhau, thức ăn hạt kích thích tiết ra dịch vị mạnh. Hơn nữadịch vị thu được khi cho thức ăn hạt kích thích HCl nhiều hơn và sự tiêu hóanhanh hơn dịch vị thu được khi cho uống sữa. Đây là cơ sở cho việc bổ sungsớm thức ăn và cai sữa sớm cho lợn Trần Văn Phùng và cs 2004 [9], vì thiếu HCl tự do nên vi sinhvật có điều kiện dễ dàng phát triển gây bệnh đường tiêu hóa, điển hình là bệnhlợn con. Do đó để hạn chế bệnh đường tiêu hóa có thể kích thích vách tế bàodạ dày tiết ra HCl tự do sớm hơn bằng cách bổ sung thức ăn sớm cho lợn tập ăn sớm cho lợn con vào lúc 5 - 7 ngày tuổi thì HCl tự do có thể tiết ratừ 14 ngày nghiệm còn xác nhận rằng nhiều loại vi khuẩn đường ruột đãsinh ra các chất kháng sinh ức chế sự phát triển của vi trùng gây bệnh, khilợn con sinh ra hệ vi sinh vật đường ruột chưa phát triển đầy đủ số lượng vikhuẩn có lợi, chưa có khả năng kháng lại vi khuẩn gây bệnh nên rất dễnhiễm bệnh đường tiêu hóa. Vi khuẩn gây bệnh phó thương hàn, vi khuẩngây thối rữa ở lợn con mới Đặc điểm cơ năng điều tiết thân nhiệtTheo nhóm tác giả Hội chăn nuôi Việt Nam 2000 [6] ở lợn con sơsinh, tỷ lệ nước trong cơ thể chiếm 82%. Vì có nhiều nước, nhiệt độ cơ thểgiảm nhanh, 30 phút sau khi sinh lượng nước giảm 1,5 - 2% kèm theo giảm0thân nhiệt 5 - 10 C, lợn con bị lạnh, các chức năng hoạt động bị rối loạn dẫnđến dễ bị chết năng điều tiết thân nhiệt của lợn con chưa hoàn chỉnh vì vỏ đại nãocủa lợn con chưa phát triển hoàn thiện. Do đó việc điều tiết thân nhiệt và nănglực phản ứng kém, dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường nhiệt độ, độ ẩm.10Ở lợn con, khả năng sinh trưởng và phát triển nhanh, yêu cầu về dinhdưỡng ngày càng tăng cao. Trong khi đó sản lượng sữa của lợn mẹ tăng dầnđến 2 tuần sau khi đẻ và sau đó giảm dần cả về chất và lượng. Đây là sự mâuthuẫn giữa nhu cầu dinh dưỡng của lợn con và khả năng cung cấp sữa của lợnmẹ. Nếu không kịp thời bổ sung thức ăn cho lợn con thì lợn thiếu dinh dưỡngdẫn đến sức đề kháng yếu, lợn con gầy còm, dẫn đến tỷ lệ mắc bệnh tăng vậy nên tiến hành cho lợn con tập ăn sớm để khắc phục tình trạng khủnghoảng trong thời kỳ 3 tuần tuổi và giai đoạn sau cai con dưới 3tuần tuổi cơ năng điều tiết thân nhiệt chưa hoànchỉnh nên thân nhiệt chưa ổn định, nghĩa là sự thải nhiệt và sinh nhiệtchưa cân còn là bào thai, các chất dinh dưỡng được mẹ cung cấp qua nhauthai, điều kiện sống tương đối ổn định. Lợn con sơ sinh gặp điều kiện sốnghoàn toàn mới, nếu chăm sóc không tốt rất dễ dẫn đến bị còi cọc và tỷ lệ chếtsẽ tăng ra, lớp mỡ dưới da của lợn con còn mỏng, lượng glycogen dự trữtrong cơ thể lợn còn thấp, trên cơ thể lợn con lông còn thưa, mặt khác diệntích bề mặt cơ thể so với khối lượng cơ thể chênh lệch tương đối cao nên lợncon dễ bị mất nhiệt và khả năng cung cấp nhiệt cho lợn con chống rét cònthấp dẫn đến lợn con rất dễ mắc bệnh khi thời tiết thay điều kiện nhiệt độ thấp, độ ẩm không khí cao gây ra hiện tượng tăngtỏa nhiệt ở lợn con bằng phương thức bức xạ. Vì thế ở nước ta vào cuối mùaĐông đầu mùa Xuân, khí hậu lạnh và ẩm, lợn con sẽ bị toả nhiệt theo phươngthức này, làm cho nhiệt lượng cơ thể mất đi, lợn bị lạnh. Đây là điều kiệnthuận lợi cho dịch bệnh phát triển, nhất là bệnh đường tiêu Đặc điểm về khả năng miễn dịchPhản ứng miễn dịch là khả năng đáp ứng của cơ thể. Phần lớn các chấtlạ chủ yếu là mầm bệnh. Mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể lợn con tương đốidễ dàng, do chức năng của các tuyến phòng vệ chưa hoàn chỉnh. Ở lợn conlượng enzym tiêu hoá và lượng HCl tiết ra còn ít, chưa đủ để đáp ứng cho quátrình tiêu hoá, gây rối loạn trao đổi chất, dẫn đến khả năng tiêu hoá kém, hấpthu kém. Trong giai đoạn này các loại vi khuẩn như Salmonella spp, dàng xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hoá và gây con mới đẻ ra trong cơ thể hầu như chưa có kháng thể. Lượngkháng thể tăng rất nhanh sau khi lợn con được bú sữa đầu của lợn mẹ. Chonên khả năng miễn dịch của lợn con là hoàn toàn thụ động, phụ thuộc vàolượng kháng thể hấp thu được nhiều hay ít từ sữa đầu của lợn Trần Văn Phùng và cs 2004 [9], trong sữa đầu của lợn mẹ hàmlượng protein rất cao. Những ngày đầu mới đẻ, hàm lượng protein trongsữa chiếm 18 - 19%, trong đó lượng - globulin chiếm số lượng khá lớn 30 35%. Nó có tác dụng tạo sức đề kháng cho lợn nên sữa đầu có vai trò quantrọng đối với khả năng miễn dịch của lợn con. Lợn con hấp thu lượng-globulin bằng con đường ẩm bào. Quá trình hấp thu nguyên vẹn nguyên tử-globulin giảm đi rất nhanh theo thời gian. Nó chỉ có khả năng hấp thu quaruột non của lợn con rất tốt trong 24 giờ đầu sau khi đẻ ra nhờ trong sữa đầucó kháng men antitripsin làm mất hoạt lực của men tripsin tuyến tụy và nhờkhoảng cách tế bào vách ruột của lợn con khá rộng. Cho nên 24 giờ sau khiđược bú sữa đầu, hàm lượng- globulin trong máu lợn con đạttới20,3mg/100ml máu. Sau 24 giờ, lượng kháng men trong sữa đầu giảm dần vàkhoảng cách giữa các tế bào vách ruột của lợn con hẹp dần, nên sự hấp thuglobulin kém hơn, hàm lượng- globulin trong máu lợn con tăng lên chậmhơn. Đến 3 tuần tuổi chỉ đạt khoảng 24mg/100ml máu máu bình thườngcủa12lợn trưởng thành có khoảng 65 mg/100ml máu. Do đó lợn con cần đượcbú sữa đầu càng sớm càng tốt. Nếu lợn con không được bú sữa đầu thì từ 20 25 ngày tuổi mới có khả năng tự tổng hợp kháng thể. Do đó những lợn conkhông được bú sữa đầu thường sức đề kháng kém, dễ mắc bệnh, tỷ lệ chết Hệ vi sinh vật đường ruột+Theo Nguyễn Như Thanh và cs, 2004 [10], hệ vi sinh vật đường ruộtgồm hai nhóm nhóm vi khuẩn đường ruột, vi khuẩn bắt buộc gồm Shigella, Klesiella, Proteus… Trong nhóm vi khuẩn này, ngườita quan tâm nhiều nhất đến trực khuẩn E. coli. Đây là vi khuẩn phổ biến nhấthành tinh, chúng có mặt ở mọi nơi và khi gặp điều kiện thuận lợi, các chủngE. coli trở lên cường độc gây bệnh. Nhóm vi khuẩn vãng lai chúng là bạnđồng hành cùng với thức ăn, nước uống, vào hệ tiêu hoá gồm Staphylococcusspp, Streptococcus spp, Bacillus subtilis… Ngoài ra, trong đường tiêu hóa củalợn con có các trực khuẩn yếm khí gây thối rữa Clostridium perfringens,Bacillus sporogenes, Bacillus fasobacterium, Bacillus puticfus- Phần lớn thời gian sống của lợn là ở trong chuồng, do vậy chuồng trạicó ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của chúng. Chuồng trại xây dựng đúngkiểu, đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật, cao ráo, thoáng, độ thông khí tốt, kết hợpvới chăm sóc quản lý và vệ sinh chuồng trại tốt sẽ ảnh hưởng rất tốt đến khảnăng sinh trưởng và sức kháng bệnh tật của gia súc và ngược lại. Trong điềukiện khí hậu nhiệt đới của nước ta, về mùa hè khí hậu nóng, ẩm, về mùa đôngkhí hậu lạnh, khô nên yêu cầu chuồng nuôi gia súc luôn phải khô ráo, thoángmát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Do vậy trong xây dựng chuồng trại ngoàiviệc đảm bảo các yếu tố kỹ thuật cần chú ý đến địa điểm xây dựng chuồng,hướng chuồng, vật liệu xây dựng để dễ dàng khống chế các chỉ tiêu tiểu khíhậu chuồng nuôi phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn, chuồng khô,13thoáng, đủ ánh sáng thì tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy thấp hơn so vớichuồng ẩm, tối..- Trong chăn nuôi việc đảm bảo đúng quy trình kỹ thuật là điều rất cầnthiết, chăm sóc nuôi dưỡng tốt sẽ tạo ra những gia súc khoẻ mạnh, có khảnăng chống đỡ bệnh tật tốt và ngược lại. Ô chuồng lợn nái phải được vệ sinhtiêu độc trước khi vào đẻ. Nhiệt độ trong chuồng phải đảm bảo 32 - 34°C đốivới lợn sơ sinh và 28 - 30°C với lợn cai sữa. Chuồng phải luôn khô ráo,không thấm ướt, không thay đổi thức ăn đột giữ gìn chuồng trại sạch sẽ, kín ấm áp vào mùa đông và đầu xuânlà điều kiện cần thiết phải thực hiện. Nên dùng các thiết bị sưởi điện hoặc đènhồng ngoại trong những ngày thời tiết lạnh ẩm để đề phòng bệnh lợn conphân trắng, mang lại hiệu quả cao trong chăn bệnh bằng bổ sung sắt ở lợn con, việc thiếu sắt dẫn đến thiếumáu, làm giảm sức đề kháng cũng là nguyên nhân gây nên hội chứng tiêuchảy khá cao. Lợn con một ngày tuổi sẽ được bấm nanh, bấm tai và tiêm sắt-Phòng bệnh bằng vắc xin phòng bệnh bằng vắc xin là phương pháphữu hiệu nhất để ngăn ngừa bệnh đặc biệt là các bệnh mà nguyên nhân là visinh vật. Vắc xin phòng bệnh tiêu chảy cho lợn đã được nghiên cứu khá lâu vàđã được sử dụng để phòng ngừa tiêu chảy nhằm tạo miễn dịch chủ động chođàn lợn chống lại bệnh, các loại vắc xin này đã và đang cho kết quả phòngbệnh một cách khả quan, đạt được mục tiêu làm giảm tỷ lệ mắc bệnh. Một sốtác giả đã tập trung nghiên cứu chế tạo và sử dụng vắc xin phòng bệnh nhằmkích thích cơ thể chủ động sản sinh kháng thể chống lại mầm Nhu cầu về một số chất dinh dưỡng và chất khoáng+ Nhu cầu protein lợn con sinh trưởng phát triển nhanh, trong thời gianbú sữa nguồn năng lượng được cung cấp chủ yếu từ phân giải đường và 1phần nhỏ protein chủ yếu là nguyên liệu cho sinh trưởng và14phát triển, do vậy nhu cầu về protein rất lớn. Như vậy, trong thức ăn tập ăncủa lợn con cần 20-22% protein thô.+ Nhu cầu về lipit trong thời kì bú sữa, nhu cầu về lipit rất thấp vì khảnăng tiêu hóa lipit rất thấp.+ Nhu cầu về gluxit thời kì từ sơ sinh đến cai sữa nguồn năng lượng dogluxit cung cấp chiếm 70-80% do vậy nhu cầu về gluxit cũng rất lớn, ngoàinguồn có từ sữachủ yếu là từ đường lactoza lúc nhỏ, đến khi tập ăn, ngoàinguồn từ sữa lợn con được cung cấp qua thức ăn tập ăn.+Nhu cầu về khoáng khoáng chiếm 4-5% khối lượng cơ thể, có 3nhóm khoángĐa lượng Ca, P, Na, Mn, Cl, Fe, SVi lượng Cu, Mo, Mg, Zn, Al, FSiêu vi lượng acemic, bismus, thủy ngân+Nhu cầu vitamin vitamin là chất xúc tác sinh học tổng hợp, tham giavào một số men tiêu hóa phân giải các chất dinh dưỡng, tham gia cấu tạomàng tế bào. Lượng vitamin vô cùng nhỏ, nhưng lại có tác dụng rất lớn chosinh trưởng, phát dục và sinh sản.+Nhu cầu về nước nước chiếm 50-60% khối lượng cơ thể, trong máunước chiếm 80-95%. Cơ thể mất 10% nước sẽ gây rối loạn chức năng trao đổichất, nếu mất 20% lượng nước lợn con sẽ Một số bệnh thường gặp ở lợn conTiêu chảyPhạm Ngọc Thạch 1996 [11], cho biết tiêu chảy là biểu hiện lâm sàngcủa quá trình bệnh lý ở đường tiêu hóa, là hiện tượng con vật đi ỉa nhanh,nhiều lần trong ngày, phân có nhiều nước do rối loạn chức năng tiêu hóa, ruộttăng cường co bóp và tiết dịch hoặc chỉ phản ánh đơn thuần sự thay đổi tạmthời của phân gia súc đang thích ứng với những thay đổi trong khẩu phần chảy xảy ra ở nhiều bệnh và bản thân nó không phải là bệnh đặc thùArchie H., 2000 [1].Theo Trần Đức Hạnh 2013 [5] lợn con ở 1 số tỉnh phía bắc mắc tiêuchảy và chết với tỷ lệ trung bình là % và 5,37 %, tỷ lệ mắc tiêu chảy vàchết giảm dần theo lứa tuổi, cao nhất ở lợn con giai đoạn từ 21 – 40 ngày 30,97 và 4,93 % và giảm ở giai đoạn 41 - 46 Chí Dũng 2013 [3] kết luận Tháng có nhiệt độ thấp và ẩm độcao 12,1,2 % tỷ lệ mắc tiêu chảy cao 26,98 – 38,18 %Nguyên nhân- Do thời tiết khí hậu các yếu tố nóng, lạnh, mưa, nắng, hanh, ẩm thayđổi thất thường và điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng ảnh hưởng trực tiếp đếncơ thể lợn, nhất là cơ thể lợn con chưa phát triển hoàn chỉnh, các phản ứngthích nghi của cơ thể- Lợn con bị nhiễm khuẩn Theo Phạm Sỹ Lăng 2009 [7], bệnh tiêuchảy ở lợn có nguyên nhân do vi khuẩn Salmonella,...trong đóSalmonella là vi khuẩn có vai trò quan trọng trong quá trình gây ra hội chứngtiêu Theo Glawisschning E. Bacher H. 1992 [15], nguyên nhân gây bệnhphân trắng lợn con chủ yếu là do vệ sinh chuồng trại kém, thức ăn thiếu dinhdưỡng, chăm sóc quản lý không Lợn mẹ bị viêm vú, viêm tử cung- Lợn mẹ ăn không đúng khẩu phần- Bệnh tiêu chảy trên heo con do có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổitheo mẹ nào nhưng thường có hai thời kỳ cao điểm là 0-5 ngày tuổi và 7-14ngày tuổi Nagy B, Fekete PZS, 2005 [16].Triệu chứngSàn chuồng có phân lợn lỏng, màu vàng hoặc màu trắng16Trong chuồng có hiện tượng lợn nôn ra sữaNgười lợn con bị bẩn do dính phânVú lợn mẹ dính phân lợn conViêm phổiTìm hiểu nguyên nhân lợn triệu chứng và kinh nghiệm chăm sóc taphân lập viêm phổi của lợn do đâu và nguyên nhân gì, kiểm tra lại hệ thốngthức ăn, cách vận hành Quạt, giàn mát, nhiệt độ, vệ sinh, độ đồng đều....nhằm đưa ra biện pháp điều trị đúng bệnh, đúng thuốc, khắc phục kịp thời,tránh tình trạng bệnh của lợn kéo dài làm nặng thêm đi đến nhờn thuốc khóđiều trị. Khống chế, cách ly khoanh vùng từ công nhân giữa các chuồng, dụngcụ chăm sóc giữa các chuồng tránh lây lan bệnh trong trại và giữa các mọi biện pháp nâng cao sức đề kháng của lợn kích ăn cho nhân là do Mycoplasma hyopneumoniae gây ra, bệnh xảy ratrên lợn con ngay từ khi mới sinh ra, bệnh xâm nhập chủ yếu qua đường hôhấp. Bệnh cũng có thể do điều kiện chăn nuôi vệ sinh chuồng trại kém, thờitiết thay đổi…, do sức đề kháng của lợn giảm. Bệnh thường lây lan do nhốtchung với con nhiễm khớpNguyên nhân Streptococcus suis là vi khuẩn gram +, Streptococcussuis gây viêm khớp lợn cấp và mãn tính ở mọi lứa tuổi. Bệnh này thường gâyra trên lợn con 1 - 6 tuần tuổi. Vi khuẩn xâm nhập qua đường miệng, cuốngrốn, vết thương khi cắt đuôi, bấm nanh, các vết thương trên da, đầu gối khichà sát trên nền chuồng, qua vết thiếnTriệu chứng Lợn con đi khập khiễng từ 3 - 4 ngày tuổi, khớp chânsưng lên vào ngày 7 - 15 sau khi sinh nhưng tử vong thường xảy ra lúc 2 - 5tuần tuổi. Thường thấy viêm khớp cổ chân, khớp háng và khớp bàn chân. Lợnăn ít, hơi sốt, chân lợn có hiện tượng què, đi đứng khó khăn, chỗ khớp viêmtấy đỏ, sưng, sờ nắn vào có phản xạ đau Nguyễn Ánh Tuyết, 2015 [19].17Dịch tiêu chảy cấp PED Mọi loại lợn đều nhiễm bệnhQua khảo sát các ổ dịch tiêu chảy cấp, tỷ lệ bệnh và tỷ lệ chết xuất hiệntrên lợn con theo mẹ là rất cao tương ứng là 93,94 %. Hai tỷ lệ này giảm dầntheo lứa tuổi. Các yếu tố liên quan đến việc lan truyền dịch bệnh giữa các trạiphụ thuộc vào khoảng cách giữa các trại lợntrại càng gần có nguy cơ lâybệnh càng cao, quy mô chăn nuôi tỷ lệ nhiễm bệnh cao ở trại có quy môchăn nuôi nhỏ, dưới 50 lợn nái, vệ sinh chăn nuôi thực hiện 2 tuần, một lầncó tỷ lệ nhiễm bệnh cao hơn so với 1 tuần, một lần, và nguồn nước sử dụngtỷ lệ nhiễm bệnh cao ở trại có nguồn nước chưa qua xử lý. Triệu chứng lâmsàng đặc trưng của dịch tiêu chảy cấp trên lợn là tiêu chảy phân lỏng 100 %,nôn mửa 90,33 %, sau đó suy nhược, mất nước, chết nhanh Nguyễn TấtToàn, Đỗ Tiến Duy, 2013 [14].Theo điều tra bệnh tiêu chảy thành dịch ở lợn tại 6 tỉnh Hưng Yên, HảiDương, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hà Nội. Kết quả điều tra cho thấy, có tới83,9 % lợn mang virus PED trong 31 trại nghiên cứu Nguyễn Văn Điệp vàcs., 2014 [4].Nguyên nhân- Do 1 loại ARN virus sợi đơn thuộc họ Coronavirus gây ra. Với kíchthước thuộc loại khá lớn so với nhiều virus khác từ 27 đến 30 kb. Virus có 2type chính, type 1 thường gây bệnh cho lợn sau cai sữa, type 2 gây bệnh cholợn con lợn mẹ và lợn hậu lợn khỏe mạnh tiếp xúc với các nguồn gây bệnh tiêu chảy cấpPED như lợn mang mầm bệnh, phân, tinh lợn, vật dụng chăn nuôi có mầmbệnh, xe tải, con người, nguồn nước…Virus sẽ từ các nguồn đó xâm nhập vàocơ thể lợn chủ yếu thông qua đường tiêu hóa VietDVM team, 2014 [20].18Triệu chứng+ Với lợn con Tiêu chảy quá nhiều kết hợp với nôn làm cho những lợncon này mất nước nặng, thân nhiệt giảm làm cho lợn lạnh, nằm chồng lênnhau và nằm lên bụng lợn width="124" height="179" alt="Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn Trần Văn Tuyên, xã Đoàn Kết huyện Yên Thủy tỉnh Hòa Bình" onerror=" Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn Trần Văn Tuyên, xã Đoàn Kết huyện Yên Thủy tỉnh Hòa Bình 69 679 0

quy trình chăm sóc lợn con